maandag 22 januari 2018

'De mooiste poëzie is het ongeschrevene' Remco Campert

Poëzie (zoveelste poging)

Poëzie is de toon
die de muziek maakt
die terwijl je luistert
spoorloos raakt

poëzie is een woord
je schrijft het op
en de inkt wordt onzichtbaar

vergeefs gegoochel
met iets wat de schijn ervan heeft
het konijn blijft in de hoed

waar niets om bewijs vraagt
blijft alles onbewezen

de mooiste poëzie is
het ongeschrevene


Remco Campert (1929)
uit: Licht van mijn leven (2018)

zondag 21 januari 2018

Bidden

Trynke Minzinga Zijlstra Veenstra
Mijn vader woont zelfstandig en is afhankelijk van buurtzorg om uit, half acht 's ochtends, en in bed, half vijf 's middags, te komen. Daar tussenin redt 'ie zich heel aardig. Ik bewonder hem om zijn acceptatie van het leven zoals zich dat aan hem voordoet. Ik ga twee keer in de week naar hem toe en ben meestal in meer of mindere mate geïnspireerd door hem en door onze gesprekken.

Afgelopen week was ik met de fiets gevallen door de gladheid, onderweg naar hem. Na mijn val belde ik mijn lief omdat ik, los van breuken en meer van lichamelijke ongein, in mijn eentje eigenlijk niet weet hoe het met me is, na zo'n gebeurtenis. Gelukkig was die bereikbaar en al pratend bleek het wel wat mee te vallen met de impact. De rest van mijn tocht maar even lopend voortgezet kwam ik vijf minuten later bij hem. Ik had me voorgenomen niks te zeggen over mijn val omdat hij zich anders misschien zorgen gaat maken maar het eerste wat ik zeg na binnenkomst is dat ik ben gevallen. En terwijl ik normaal alles doe omdat hij minimaal mobiel is, ging hij meteen staan, veegde met een doekje op mijn jas om, legde die weg en gebood, tot twee keer toe, mij te gaan zitten. En ik realiseerde me dat dat een mens waarschijnlijk ook weer zin geeft om voor een ander te zorgen dus liet ik het me ook aanleunen.

Bij de koffie vertelde hij dat hij een boekje van Bonhoeffer naast zijn bed heeft liggen. En dat hij daar een klein stukje in had gelezen waarin stond dat je een mens in de ogen moest kijken. En dat had hij meteen gedaan bij zijn minst populaire 'buurtzorgster'. Dat vind ik mooi. Steeds zoeken naar mogelijkheden om op het menselijke level in verbinding te blijven. Dat hij dat dus kan, wil en doet. Binnen die kleine reikwijdte waarin zijn leven zich afspeelt.

En zo kwamen we via Bonhoeffer op de oorlogstijd en mijn vaders vader, mijn pake. Deze is 1948 verdronken onderweg naar een vergadering over emigreren naar Canada. En ik was verdrietig want ik had graag willen weten of ik met hem op kon schieten en ik had hem graag ontmoet en hem van alles willen vragen. Waarop mijn vader zei dat ik misschien kon bidden. En toen was ik weer verdrietig want dat voelde een beetje alsof hij alvast een voorschotje nam op het moment dat hij er zefl niet meer zou zijn. Dat ik middels het bidden dan toch verbinding kon leggen met hem, mijn moeder, mijn zus en mijn grootouders, en nog meer familieleden die ik graag had ontmoet. Bidden, ik doe het nooit, ben gereformeerd opgevoed maar niet gebleven. Mijn ouders waren christelijk maar niet van de kerk. En wel deels gelovig op een eigenzinnige manier.

Wierd Minzinga Zijlstra
Maar zijn voorstel om te gaan bidden past in een proces, mijn proces omtrent zingeving en overgave. Een vriendin die van het Boeddhisme terugkeert naar het christendom wat voor haar voelt als thuiskomen. Mijn zus die in haar stervensproces vocht met het geloof en het Godsbegrip. Mijn ontdooien uit een versteende rouwperiode en zoeken naar betekenis. En mijn kinderlijke beeld van mijn geliefde mensen boven in de hemel, samen op een bankje, kijkend hoe het met ons gaat. Mijn lief had een gedicht van Huub Oosterhuis gezien en was daarvan onder de indruk. En hier herken ik mij in. Prachtig.

Ben van religie niet.
Heb wel de stem gehoord
van het bevrijdingsvisioen
dat gloedrood in de Joodse Bijbel staat geschreven:

'Gelijke rechten op geluk
de zachte krachten van de solidariteit
genade brood voor ieder mens

uittocht uit alle wrede slimme
martelende slavernijsystemen
ooit en steeds opnieuw bedacht.'

De stem die dit
tot mijn geweten spreekt
is god voor mij.

En als ik zing uitzinnig ingetogen
in eigen zieletaal, of Bach aanhoor:
't gaat over dit, die god alleen

en verder godsdienst geen.

Huub Oosterhuis Trouw 22 december 2017



vrijdag 12 januari 2018

Wat 'Smûk' , 'Before we pass away', David Whyte en koffie met elkaar te maken hebben.

Trynke Minzinga Zijlstra Veenstra

Natuurlijk hebben die twee boeken niks met elkaar te maken behalve dat ze op een gelijktijdig moment onder mijn aandacht worden gebracht en er in mijn hoofd een kruisverband wordt gelegd. Om orde te krijgen in mijn hoofd schrijf ik eigenlijk deze blog. En mocht je geïnteresseerd zijn in deze uitleg van dit volstrekt onlogische verband lees dan verder. Ik betwijfel zelfs mezelf in het schrijven van deze blog, wát in mij denkt dat het van belang is dat ik dit publiceer. Maar dus toch verdergeschreven als uitnodiging voor gesprek en ontmoeting.

Donderdagochtend 25 januari, half tien, organiseer ik een gesprek hierover waar je van harte welkom bent. Uiteraard met een heerlijk bakje koffie in een prettige sfeer. Mail me wel even zodat ik weet dat je komt.


Jaren heb ik 'complexiteit is mislukte eenvoud' van Edward de Bono boven mijn nieuwsbrief gezet. Een uitspraak die me uit het hart is gegrepen. We zijn er met zijn allen heel goed in geworden om de wereld complex te maken, we ontwikkelen ideeën, onderbouwen die met argumenten, gaan in discussie en degene met de slimste discussietechniek en grootste verbale capaciteiten, wint de discussie. Dit heeft er dus helemaal niks mee te maken of je nu gelijk hebt op inhoud. En zo moeten we dus middels cognitieve dissonantie, ook alweer zo'n woord, onze stappen die we maken in het leven weer te plek redeneren. Best complex vind ik. Het is ook daarom dat ik hierover blog omdat ik niet in een discussie terecht wil komen. Ik weet dat ik de waarheid niet in pacht heb en dat er überhaupt geen waarheid bestaat. Dus er bestaat ook geen gelijk, denk ik. Maar wel voer voor gesprek, dialoog en ontmoeting.
Wimke Tolsma, voormalig collega bij de woningstichting, schreef een boek 'Smûk'. Als antwoord op Hygge, Lykke en Ikigai. 'Iedereen zo trots en gelukkig als een fries' zegt ze. Ik moest destijds altijd lachen omdat ze bij de weerberichten van Limburg keek omdat ze daar blijer van werd. 
Smûk, Hygge, Lykke en Ikigai hebben op een abstract level, in mijn ogen het simpele level, een overeenkomst: de waardering voor de kleine dingen in en om je heen, zorg voor je omgeving en zorg voor gezelligheid, sfeer. Heel dichtbij en heel 'eenvoudig'.


Jimmy Nelson maakte bovenstaand boek, een vriendin had hem hierover horen/zien vertellen en was erg onder de indruk. En dit zette iets bij mij in gang omtrent de vraag: wat maakt nu dat hij/wij menen dat wij alle recht hebben om deze volken te 'bekijken'. Natuurlijk snap ik vanuit antropologisch perspectief dat het leerzaam is. En natuurlijk snap ik ook dat zo'n man een soort ontdekkingsreiziger is. En al schrijvend betwijfel ik zelfs het 'natuurlijke' eraan.

We leven in een wereld waarvan we met zijn allen heel goed weten dat het vol is en dat we heel verstandige dingen moeten doen om onze ecologische voetstap zo klein mogelijk te houden.
'Het nieuwe vliegen is niet vliegen' was bijvoorbeeld een uitspraak in een uitzending van Tegenlicht van de VPRO. 

Maar het paradoxale is dus dat Jimmy veel heeft moeten vliegen om zijn boek te maken met zo'n titel. Of dat we met zijn allen een cruise ondernemen om voor het laatst de poolkap te zien voordat die definitief gesmolten is, waardoor hij dus sneller smelt. Of dat we met zijn allen nog een keer door de jungle willen voordat die definitief gekapt is.

Covey heeft het over de cirkel van betrokkenheid en de cirkel van invloed. En ik heb invloed op mijn pad, een pad van versimpeling en dichtbijheid, een pad van zorg voor de mensen in mijn directe omgeving, mezelf, de spullen om me heen, incl afval en energieverbruik. En daarom vind ik Wimkes boek zo leuk: dichtbij, zorg, gezellig, hygge, ikigai. En natuurlijk vind ik Nelsons boek ook prachtig.

Maar wat ze dus in mijn hoofd met elkaar te maken hebben is de paradox waar ze voor staan, heel ver weg, waar je betrokken op kunt zijn en heel dichtbij, waar je invloed op kunt hebben. En op het moment dat je geen invloed hebt maar wel betrokkenheid ga je van alles 'vinden'. En vanuit het 'vinden' kom je weer op het oordelen, discussiesen bronnen van tegenstelling. En ik weet één ding zeker dat de wereld geen haar beter wordt van dit soort vinden.

Gelukkig bestaat de wereld uit paradoxen en levert dat ook heel boeiende inzichten zoals bijv Damiaan Denys het heeft over de angstparadox. Volgens Denys hebben we te maken met een angstparadox: Het is nog nooit zo goed gegaan met ons, we zijn nog nooit zo veilig en welvarend geweest. Toch leven we in een maatschappij gedreven door angst. We zijn niet bang omdat er aanslagen zijn, er zijn aanslagen omdat we bang zijn. Die angst vergroot het effect van een aanslag en dat snappen terroristen maar al te goed”.

Of de paradox van de tolerantie: 'onbeperkte tolerantie moet leiden tot het verdwijnen van tolerantie. Als we ongelimiteerd tolerant zijn, zelfs jegens hen die zelf intolerant zijn, als we niet bereid zijn een tolerante samenleving te verdedigen tegen de aanvallen van de intolerante medemens, dan zal de tolerante mens te gronde gaan, en met hem de tolerantie.'

Ik nodig je dus uit voor, in David Whyte zijn woorden, een moedig gesprek, a coureageous conversation. De kettle is on.



“Everything Is Waiting for You”
BY DAVID WHYTE (@WHYTEDW), SPECIAL CONTRIBUTOR
After Derek Mahon

 Your great mistake is to act the drama
 as if you were alone. As if life
 were a progressive and cunning crime
 with no witness to the tiny hidden
 transgressions. To feel abandoned is to deny
 the intimacy of your surroundings. Surely,
 even you, at times, have felt the grand array;
 the swelling presence, and the chorus, crowding
 out your solo voice. You must note
 the way the soap dish enables you,
 or the window latch grants you freedom.
 Alertness is the hidden discipline of familiarity.
 The stairs are your mentor of things
 to come, the doors have always been there
 to frighten you and invite you,
 and the tiny speaker in the phone
 is your dream-ladder to divinity.

Put down the weight of your aloneness and ease into the
 conversation. The kettle is singing
 even as it pours you a drink, the cooking pots
 have left their arrogant aloofness and
 seen the good in you at last. All the birds
 and creatures of the world are unutterably
 themselves. Everything is waiting for you.

maandag 11 december 2017

"Jouw verhaal als bron" Een tweedaagse Persoonlijk Proceswerk met Wibe Veenbaas



Trynke Minzinga Zijlstra Veenstra
Blij ben ik, dat Wibe Veenbaas op mijn uitnodiging inging om een tweedaagse in het friese te komen geven. Wat het voor hem aantrekkelijk maakt is dat we verbonden zijn in het Fries-zijn en dat ik nog steeds in Friesland woon en dit soort dingen organiseer in Boksum, waar hij vroeger vaak langsfietste vanuit zijn geboorteplek Hijlaard naar school, op zijn Phoenix.

September 2017 heb ik, samen met mijn lief, de tweedaagse Vonken van Verlangen bij hem gevolgd en het was een openbaring om hem te zien werken. Ik was onder de indruk van zijn rust, lichtheid, zorgvuldig en bijzonder taalgebruik en zijn trefzekerheid.
Van Johannes (B.Schmidt die het weer van Jung had) heb ik geleerd dat niets zoveel invloed heeft op het leven van een kind dan het niet-geleefde leven van de ouder(s). En de inzichten die ik kreeg in het werken met Wibe, omtrent het leven van mijn moeder en haar vader hebben mij ruimte en inspiratie gegeven. Laten zien hóeveel invloed hun levens inderdaad op mij hebben gehad.

Wat ik ook prachtig vond was Wibe zijn adagium: Aannemen en toelaten, langs het hart laten gaan, tranen toestaan, ervaringen verteren en opnieuw vertrekken. Hoe nu verder, opnieuw vertrekken vraagt om terugkeer.Dit heeft hij laten zien in zijn werken met de deelnemers, zonder drama en zonder in emoties te verzanden. Indrukwekkend.

Veel van zijn werken draait om verlies en rouw, rouw als achterkant van liefde. Geen wonder zonder wond. En de plek van verwondering is de plek van bevruchting. Door rouw wordt de stem van jouw bestemming, het wonder van jouw trilling zichtbaar. Vandaar ook de naam van deze tweedaagse "Jouw verhaal als bron". Plek en ordening zijn voor Wibe richtsnoer in zijn werken en de dingen die niet overgaan. Kan je de tekens verstaan, zien wat er oplicht.

Of: rouw als achterkant van de liefde. Wat vraagt het van de professional, de rouwbegeleider, de therapeut om hiermee te werken? Wibe als ambachtsman heeft hier een prachtig artikel over geschreven waarin hij uitlegt wat dit van je vraagt. Over de illusies die je als begeleider hebt en hoe je als begeleider zelf zo geraakt kunt worden en hoe belangrijk het is je hier gewaar van te zijn. Met lege handen te staan en niets te kunnen doen. Hoe rouw en liefde in een dynamiek staan die ons 'ik' overstijgt. 'wij verwerken de rouw niet, de rouw verwerkt ons'. Wat een kunst het is om aanwezig te zijn en te blijven. En dat een diepere ordening plaats biedt aan alles wat is en heelt in die zin.

Tijdens onze telefoongesprekken zei hij een prachtige zin die ik op moest schrijven omdat ik het niet in één keer kon vatten: "één lichtje is genoeg om elkaar onze verhalen te vertellen en ze weer te verbinden aan de verhalen daar weer voorbij". Prachtig. En zo passend in deze winterse tijd.


Wibe Veenbaas (1949) is een van de grondleggers van Phoenix Opleidingen. Jarenlang gaf hij koers aan de organisatie. In de loop der jaren ontwikkelde Wibe een  eigen gedachtegoed; het vormt tot op de dag van vandaag de grondslag voor de vele opleidingen en workshops die Phoenix rijk is. Hij is auteur van vele publicaties zoals Vonken van Verlangen, De Maskermaker en Op verhaal komen en zijn nieuwste boek De tekens verstaan.

Wibe werkt met metaforen, met kleine opstellingen, opdrachten en met vragen over het thema van de deelnemers zelf vanuit het principe dat we de ander alleen kunnen dienen als we onszelf als instrument gebruiken.


Deze tweedaagse wordt zaterdag 10 en zondag 11 maart 2018 gegeven
Locatie: LOFT in Boksum 
Programma van 10.00 - 17.00 uur, inloop vanaf 9.30 uur
Kosten: € 425,- (incl lunch en koffie/thee)

donderdag 7 december 2017

Moederschap en kindzijn
















Eens in de zoveel tijd organiseer ik een gesprek met (max) 6 personen. En er is altijd een onderwerp voor wat boven komt drijven uit mijn onbewuste. Of uit het veld zou je ook kunnen zeggen. En er zweeft veel in het collectieve veld momenteel kan ik je zeggen. (hoor hier ook de glimlach terwijl ik het opschrijf)

Vorige keer was thema Rouw en Verlies. Prachtige mensen die aanschoven, die geraakt werden door de woorden, die zich kwetsbaar opstelden en hun gedachten en gevoelens deelden. Een bijzondere, rijke ontmoeting.

Deze keer, vrijdagochtend 15 december, Moederschap en Kindzijn. Je hebt een moeder of je bent een moeder, je bent een kind of je hebt een kind. Voor mij speelt dit als een rode draad door mijn leven.
Vooral de laatste jaren: op het moment dat ik besloot te stoppen bij mijn werk en mij daarin gesteund voelde kreeg ik een navelbreuk, een navelstreng werd doorgeknipt. Mijn kinderen gingen het huis uit. Mijn baarmoeder werd eruit gehaald. Mijn moeder is overleden. Mijn zus is overleden. En mijn hele leven staat in een ander perspectief.

En rouw brengt me meer dan ooit weer in verbinding met mijn eigen kindzijn, mijn verlangen naar mijn moeder, toen en nu. En rouw brengt me een levensgrote spiegel met daarin mijn eigen moederzijn weerspiegeld en mijn verlangen naar mijn kinderen.
Een moeder hebben of een moeder zijn. Een kind hebben of een kind zijn. Verlangen.

Universele thema's verlies, rouw, verlangen, authenticiteit, rollen (of functions zoals Eckhart Tolle zegt). Ik nodig je van harte uit om aan te schuiven. Je bent meer dan welkom.
Er is heerlijke koffie of thee en iets lekkers als je wilt.

Ik vind het wel fijn dat je even van tevoren aangeeft of je van plan bent om te komen. jeltinezijlstra@gmail.com Bedankt en oant sjens


Vrijdagochtend 15 december van 9 - 11.30 u
Locatie: Bagels&Beans, Kelders 3 te Leeuwarden
Aanmelden: jeltinezijlstra@gmail.com




zaterdag 2 december 2017

Tim Minchin 'Live to learn'






Bijzonder hoe zoiets dan weer bij je binnenkomt. Wat hij zegt is me uit het hart gegrepen:
  1. You don't have to have a dream
  2. Don't seek happiness
  3. Remember, it's all luck
  4. Exercise
  5. Be hard on your opinions
  6. Be a teacher
  7. Define yourself by what you love
  8. Respect people with less than you
  9. Don't rush

zaterdag 25 november 2017

Traumasensitief werken met kinderen en jongeren


Vlak na de zomer heb ik kennisgemaakt met Riet Fiddelaers-Jaspers, in haar Expertisecentrum Omgaan met verlies vlak onder Eindhoven. Zij heeft een combinatie van zachtheid, nuchterheid en deskundigheid die mij erg aanspreekt. Daarom ben ik hartstikke blij dat ze bereid is om naar Friesland te komen om haar kennis en inzichten te delen rondom trauma en kinderen en jongeren. Ik vind het heel fijn dat het een vrouw is want tot nu toe heb ik steeds dagen met mannen georganiseerd. En ik ben zo blij met de gerichte aandacht voor kinderen en jongeren. Want behalve dat we met kinderen werken en/of kinderen hebben, zijn we allemaal kind geweest en kan je dus vanuit verschillende invalshoeken besluiten te komen.


In het leven van kinderen en jongeren kunnen zich gebeurtenissen voordoen die hen overspoelen. Ze worden door hulpeloosheid overvallen, verliezen hun gevoel van veiligheid en kunnen last krijgen van traumareacties als herbelevingen, schrikreacties, buik- en hoofdpijn, slaapproblemen, hyperalertheid, verdoving, woede enz. Hun zenuwstelsel is totaal overprikkeld. Dit kan tot reacties leiden die zowel door het kind/de jongere zelf als de omgeving niet begrepen worden.

Fragmentatiebom
Trauma is als het ware een fragmentatiebom die de psyche in stukjes uiteen laat vallen. Kinderen en jongeren verliezen verbinding, met zichzelf, met anderen, met de omgeving. De ingrijpende gebeurtenis is te groot, te onbegrijpelijk, duurt te lang en hun lichaam kan dit niet meer verwerken. Omdat het lichaam van kinderen kleiner is dan volwassenen en hun brein nog niet voldoende is ontwikkeld zijn kinderen vatbaarder voor trauma dan volwassenen. Hoe jonger kinderen zijn, hoe meer het lichaam zich herinnert.

Inhoud seminar
In dit seminar is de focus voornamelijk gericht op trauma’s die veroorzaakt worden door verliessituaties zoals onverwacht of dramatisch overlijden, scheiding door allerlei oorzaken (zoals ziekte, uithuisplaatsing, detentie, vluchten, vechtscheiding), getuige zijn van levensbedreigende situaties(ongeluk, brand, oorlog) en emotionele verwaarlozing.
Trauma veroorzaakt door seksueel misbruik en mishandeling valt buiten het kader van het seminar.

Tijdens het seminar krijg je informatie over wat traumatisch verlies bij kinderen en jongeren inhoudt. Hoe wordt trauma veroorzaakt, wat doet dat in het lichaam, hoe reageert het lichaam? Je krijgt meer oog voor traumareacties zodat je wat sensitiever kunt zijn voor de behoefte van het kind. Hoe kun je het zenuwstelsel wat meer tot rust brengen waardoor het kind het eigen denken, voelen en doen beter kan inschakelen en in staat is om informatie op te nemen.

Thema’s die aan bod komen
Oorzaken en achtergronden van trauma
Verliesgeoriënteerde trauma’s zoals medisch trauma, ziekte in het gezin, overlijden en allerlei              vormen van scheiding.
Trauma vanuit ontwikkelingsperspectief van kinderen
Trauma en het brein
Hechting als basis
Herstelgerichte acties
Venster van verduren
Casuïstiek

Werkwijze
Naast theoretische inleidingen doen we kleine oefeningen om meer verbinding te krijgen met het thema. De theorie wordt geïllustreerd met korte filmfragmenten en met cases uit de praktijk. Riet werkt ervaringsgericht wat betekent dat je via je persoonlijke ervaringen de materie onderzoekt met aandacht voor je eigen grenzen.

Doelgroep
Dit seminar is bestemd voor professionals die meer willen weten over wat traumasensitief werken met kinderen en jongeren inhoudt zoals kindercoaches, leerkrachten, kinderrouwtherapeuten, en andere professionals die met kinderen en jongeren werken.



Dr. Riet Fiddelaers-Jaspers is trauma- en verliesdeskundige. Ze geeft veelvuldig trainingen en lezingen op het raakvlak van rouw en trauma. Ze is oprichter van de tweejarige post HBO-opleiding Omgaan met Verlies. Dit instituut, dat inmiddels Opleidingen Land van Rouw heet, heeft ze in 2016 overgedragen aan mede-eigenaar/oprichter Sabine Noten. Riet schreef vele boeken over verlies zoals Jong Verlies (12e druk), Mijn troostende Ik, rouw bij jongeren en Met mijn ziel onder de arm.
Zie ook www.omgaan-met-verlies.nl













Dit seminar wordt vrijdag 30 maart 2018 gegeven
Locatie: LOFT in Boksum
Programma van 10.00 - 17.00 uur, inloop vanaf 9.30 uur
Kosten: € 125,- (incl lunch en koffie/thee)
Aanmelden: jeltinezijlstra@gmail.com
Maximaal 30 deelnemers