Tweedaagse 'persoonlijk proceswerk' met Wibe Veenbaas

 Het leven vraagt van ons dat we elke keer (dag, uur, minuut) weer opnieuw beginnen. En de ontmoeting aangaan met datgene wat zich voordoet, op ons pad komt. David Whyte noemt dit: holding a conversation. Lastig om te vertalen want 'een gesprek voeren' dekt de lading niet naar mijn gevoel. Het woord holding impliceert meer.

Om werkelijk in gesprek te gaan, elke keer opnieuw, vraagt van ons dat we een relatie met de stilte hebben, de stilte in onszelf. Voor mij een speurtocht en reden om workshops te organiseren.
Zo komt Wibe Veenbaas weer voor een tweedaagse. Elke keer weer een inspirerende en ontroerende belevenis. Wat voel ik me leerling van Wibe, van het leven. En wat heb ik zin in de tweedaagse, die ik eerder ook wel omschreef als inblazing van levensadem; inspirare. Zo universeel hoe wezenlijk de invloed van je afkomst doorwerkt in je verdere leven. En hoe fijn dat er dan een leermeester, een gids is die je de weg wijst.

Het geluid van een vliegende zwaan wordt
in sommige culturen wel een inblazing
van heilige levensadem genoemd.

Hij noemt zichzelf een ambachtsman. Want het geven van handen en voeten aan je ontwikkeling is een ambacht. Ik vind het indrukwekkend hoe trefzeker hij te werk gaat, vanuit rust, zorgvuldig, vol respect en heel begaafd in zijn taalgebruik. En onontbeerlijk: met humor en relativering.

Taal die hij me gaf ter voorbereiding van deze workshop:

• De betekenis van de ontmoeting voor leren
• Het hart als werkruimte
• De diepe betekenis van leren in het leven
• Het veld van leraar en leerling
• De tekens verstaan
• Dienaar zijn op de eerste plaats
• Keer op keer terugkeren

In de manier van werken van Wibe zijn plek en ordening vaak richtsnoer en zijn verlies en rouw terugkerende thema’s; rouw als achterkant van liefde. En geen wonder zonder wond heb ik hem horen zeggen want immers: de plek van verwondering is de plek van bevruchting. Door rouw wordt de stem van jouw bestemming, het wonder van jouw trilling zichtbaar, zegt hij. Ik schreef er een blog over 'Wat verlies en poëzie met elkaar te maken hebben'.  

Wibe liet ons in eerdere bijeenkomsten ook dichten, over 'de dingen die niet overgaan'. En hij stelt steeds opnieuw de vraag: kan je de tekens verstaan, kan je zien wat er oplicht? Vragen die je jezelf elke dag opnieuw zou kunnen stellen. Prachtige vragen waar een troostende werking vanuit gaat.

Wibe Veenbaas (1949) is een van de grondleggers van Phoenix Opleidingen. Jarenlang gaf hij koers aan de organisatie. In de loop der jaren ontwikkelde Wibe een eigen gedachtegoed; het vormt tot op de dag van vandaag de grondslag voor de vele opleidingen en workshops die Phoenix rijk is. Hij is auteur van vele publicaties zoals 'Vonken van Verlangen', 'De Maskermaker', 'Op verhaal komen' en zijn nieuwste boek 'De tekens verstaan'.

Wibe werkt met metaforen, met kleine opstellingen, opdrachten en met vragen over het thema van de deelnemers zelf vanuit het principe dat we de ander alleen kunnen dienen als we onszelf als instrument gebruiken.

Datum: op aanvraag
Locatie: Loft Boksum
Programma van 10.00 - 17.00 uur, inloop vanaf 9.30 uur
Kosten: € 395,- (incl lunch en koffie/thee)
Aanmelden: jeltinezijlstra@gmail.com

Still possible: mijn motto voor de rest van mijn leven vermoedelijk ;)

Verlies en moederschap waren in de afgelopen jaren thema's die me behoorlijk bezig hebben gehouden. Ik had een moeder, ik ben een moeder en ik had een baar'moeder'. 

Wat heeft het mij gebracht dat ik deze moeder had, deze grootmoeder ook; wat heb ik dankzij hen mogen ontmoeten. En wat deed het met me dat mijn moeder kwam te overlijden.

En eigenlijk kan je ditzelfde zeggen over mijn kinderen. Wat heeft het mij gebracht dat ik deze kinderen kreeg; wat heb ik dankzij hen mogen ontmoeten. En wat heeft het met me gedaan dat ze ook weer vertrokken om hun eigen leven te gaan leiden.

Als ik er een mooi verhaal van zou willen maken dan zou je kunnen zeggen dat dit verhaal allemaal begon met het verlies van mijn baarmoeder. Er was eens... 

Gestorven moederschap

Het moederschap sterft in mij

Uitgevlogen

Mooie mensen

niet voldaan aan mijn immense verwachtingen

Anders geworden, wordend

onbekend, onbegrijpelijk

Zwaar werk om te blijven herkennen

Maar vergeefse moeite

die weg loopt dood

Boosheid en ergernis

Elders zo toegankelijk

wordt ook hier een begaanbaar pad

Vertrouwen

Er is geen andere keus

Jeltine Minzinga Zijlstra

18 juni 2020

En natuurlijk blijf ik moeder en natuurlijk hou ik ontzettend veel van mijn kinderen. 'Mijn' kinderen zeg ik maar Kahlil Gibran dichtte daarover: je kinderen zijn je kinderen niet. En zo is het, zo voelt het nu voor me. Ze zijn bij me maar behoren me niet toe. 

Maar wat ik een beetje was vergeten; of misschien wel heel erg was vergeten, was dat ik 'zelf' ook iemand ben. Uiteraard in samenhang met vorige en komende generaties. Maar leven vanuit mezelf, als onderdeel van de lijn van generaties, dat ben ik aan het ontdekken. 

De coaching van de paarden van Petra Veenstra heeft me in die zin veel handvatten gegeven. Nog midden in de emoties dichtte ik in de zomer bovenstaande erover. En wat in mij is gestorven is het idee over hoe ik moeder moest zijn en waarom ik het als een doodlopend pad ervoer is dat dat idee is ontstaan vanuit mijn overlevingspatroon. Dat laatste is waar ik me nu van vrijmaak waardoor er ruimte komt voor werkelijke verbinding en werkelijke vrijheid in het aangaan van liefde en relaties. 

Mijn schoonzoon, zanger en songwriter, bracht in december een prachtig nummer uit: 'Mountains' met de tekst 'I would do anything for love'. En zolang we dat met zijn allen kunnen blijven voelen dan kan er niks gebeuren. 

En als ik dan ga denken over die plek in de generatielijn dan vind ik onderstaande een prachtig handvat van waar ik naar toe wil: het lange termijndenken. Waar ben ik mijn voorouders dankbaar voor en waar zal mijn nageslacht mij weer dankbaar voor zijn. Hoe kan ik leven op zo'n manier dat er voor hen iets is om dankbaar voor te zijn.

Uit 'De goede voorouder' van Roman Krnzaric

Waar het ook toe geleid heeft is dat ik begin dit jaar een heldere ingeving kreeg dat ik vanaf nu niet meer ga leven vanuit mijn moederschap maar vanuit mijn vrouwzijn. Tsja, zul je denken: 'ligt voor de hand'. Maar goed, het voelt voor mij als een wezenlijke shift. 

En mijn vrouwzijn als goede voorouder en verbonden met de gedachte 'still possible'. 

Met vragen als: Wat is er mogelijk, wat is er nóg mogelijk. Tweederde van mijn leven zit erop, ik maak geen deel meer uit van de hardwerkende maatschappij, wat valt er voor mij nog 'te doen'. 

En ook: wat is er nóg mogelijk in deze gekke tijd van virussen en tegenstellingen. 

Waar ik ook achter ben gekomen is dat ik terug mag komen in de wereld van macht en belangen; gemakshalve zie ik dat even als een mannenwereld. Na mijn ongewenste vertrek uit mijn functie bij de Woningstichting (18 jaar geleden) wist ik één ding zeker: ik ga nooit meer werken in een organisatie vanuit een diepgeworteld wantrouwen waar het gaat om macht en belangen. Een wereld waar ik wist dat ik daar het onderspit zou delven, strijdend en verbitterd weliswaar. Gelukkig heb ik mezelf dat inderdaad bespaard. Het was voor mij té moeilijk om mezelf daarin staande te houden. 

Wat ik afgelopen jaar aangereikt kreeg is dat ik ben ontwikkeld en dat ik met een veel neutralere blik kan kijken naar mannen, macht en onderdrukking. (ik begin maar niet over de #metoo bij #tvoh waarvan ik denk dat dit niet uniek is maar exemplarisch). En dat het tijd wordt dat ik deze wereld weer inga met hetgeen ik heb te bieden en vanuit de context van mijn vrouwzijn. Met woorden als vergeving, vriendelijkheid en respect. 

Ook een ontdekking die ik in het najaar 2021 deed bij de paarden, is dat er in mijn celgeheugen een herinnering ligt opgeslagen aan een (doods-)veroordeling vanwege de macht van het woord. (Susan Smit schreef een mooi artikel over een groep vrouwen uit de geschiedenis) 

Deze herinnering was er mede debet aan dat ik mezelf steeds meer ben in gaan perken waar het gaat om me uitspreken vanuit mijn eigen wijsheid. Ik heb in de afgelopen twintig jaar gezocht, én zeker gevonden, naar mensen die woorden gaven aan de gevoelens die er in en door mij heen, leefden. En ik ben hartstikke dankbaar en geïnspireerd voor al die mensen die ik in die zoektocht tegenkwam.  

Maar Petra reikte mij een frisse blik op de uitspraak 'de wijsheid in pacht hebben'. Iedereen heeft de wijsheid in pacht: wát een heerlijke, helpende gedachte is dát zeg!! Ik heb de wijsheid ook maar in pacht. En dat mag.

Je snapt wel (als je er nog bent, tot hier nog leest): het pad wat voor me ligt is op een bepaalde manier heel helder (being) en op een andere manier volstrekt een vraagteken (doing). 

Maar mijn voornemen voor het derde deel van mijn leven wat voor me ligt is dat ik 'de man' vergeef, de wereld weer intrek en de macht van het woord ga gebruiken met de wijsheid in pacht; voor het welbevinden van de generaties na mij. Uitgaande van het lange termijndenken van Krnzaric. En dat ik me niet af hoef te vragen wat ik van het leven wil maar dat ik mezelf openstel voor datgene wat het leven van mij wil; wat zich via mij wil manifesteren. 

Je kinderen zijn je kinderen niet Kahlil Gibran

Charley Toorop

                                   

Je kinderen zijn je kinderen niet.

Ze zijn de zonen en dochters van ’s levens hunkering naar zichzelf.
Ze komen door je, maar zijn niet van je,
En hoewel zij bij je zijn, behoren ze je niet toe.
Jij mag hen geven van je liefde, maar niet van je gedachten,
Want zij hebben hun eigen gedachten.
Je mag hun lichamen huisvesten, maar niet hun zielen,
Want hun zielen toeven in het huis van morgen, dat je niet bezoeken kunt, zelfs
niet in je dromen.
Je mag proberen hun gelijk te worden, maar tracht hen niet aan je gelijk te maken.
Want het leven gaat niet terug, noch blijft het dralen bij gisteren.
Jullie bent de bogen, waarmee je kinderen als levende pijlen worden
weggeschoten.
De boogschutter ziet het doel op de weg van het oneindige en hij buigt je met zijn
kracht, opdat zijn pijlen snel en ver zullen vliegen. Laat het gebogen worden door
de hand van de boogschutter een vreugde voor je zijn:
Want zoals hij de vliegende pijl liefheeft, zo mint hij ook de boog die standvastig
is.

Uit: Kahlil Gibran (1923). De Profeet

How do Lobsters grow? Rabbi Twerski

Paul de Blot 'we moeten blijven leren om dood te gaan'

Wat heeft deze man veel goeds gebracht in de wereld! Dankbaar en vol respect.

                                                    

Tweedaagse met Wibe Veenbaas

 Het leven vraagt van ons dat we elke keer (dag, uur, minuut) weer opnieuw beginnen. En de ontmoeting aangaan met datgene wat zich voordoet, op ons pad komt. David Whyte noemt dit: holding a conversation. Lastig om te vertalen want 'een gesprek voeren' dekt de lading niet naar mijn gevoel. Het woord holding impliceert meer.

Om werkelijk in gesprek te gaan, elke keer opnieuw, vraagt van ons dat we een relatie met de stilte hebben, de stilte in onszelf. Voor mij een speurtocht en reden om de workshops te organiseren díe ik organiseer.
Zo komt Wibe Veenbaas weer voor een tweedaagse. Elke keer weer een inspirerende en ontroerende belevenis. Wat voel ik me leerling van Wibe, van het leven. En wat heb ik zin in de tweedaagse, die ik eerder ook wel omschreef als inblazing van levensadem; inspirare. Zo universeel hoe wezenlijk de invloed van je afkomst doorwerkt in je verdere leven. En hoe fijn dat er dan een leermeester, een gids is die je de weg wijst.

Het geluid van een vliegende zwaan wordt
in sommige culturen wel een inblazing
van heilige levensadem genoemd.

Hij noemt zichzelf een ambachtsman. Want het geven van handen en voeten aan je ontwikkeling is een ambacht. Ik vind het indrukwekkend hoe trefzeker hij te werk gaat, vanuit rust, zorgvuldig, vol respect en heel begaafd in zijn taalgebruik. En onontbeerlijk: met humor en relativering.

Taal die hij me gaf ter voorbereiding van deze workshop:

• De betekenis van de ontmoeting voor leren
• Het hart als werkruimte
• De diepe betekenis van leren in het leven
• Het veld van leraar en leerling
• De tekens verstaan
• Dienaar zijn op de eerste plaats
• Keer op keer terugkeren

In de manier van werken van Wibe zijn plek en ordening vaak richtsnoer en zijn verlies en rouw terugkerende thema’s; rouw als achterkant van liefde. En geen wonder zonder wond heb ik hem horen zeggen want immers: de plek van verwondering is de plek van bevruchting. Door rouw wordt de stem van jouw bestemming, het wonder van jouw trilling zichtbaar, zegt hij. Ik schreef er een blog over 'Wat verlies en poëzie met elkaar te maken hebben'.  

Wibe liet ons in eerdere bijeenkomsten ook dichten, over 'de dingen die niet overgaan'. En hij stelt steeds opnieuw de vraag: kan je de tekens verstaan, kan je zien wat er oplicht? Vragen die je jezelf elke dag opnieuw zou kunnen stellen. Prachtige vragen waar een troostende werking vanuit gaat.

Wibe Veenbaas (1949) is een van de grondleggers van Phoenix Opleidingen. Jarenlang gaf hij koers aan de organisatie. In de loop der jaren ontwikkelde Wibe een eigen gedachtegoed; het vormt tot op de dag van vandaag de grondslag voor de vele opleidingen en workshops die Phoenix rijk is. Hij is auteur van vele publicaties zoals 'Vonken van Verlangen', 'De Maskermaker', 'Op verhaal komen' en zijn nieuwste boek 'De tekens verstaan'.
Wibe werkt met metaforen, met kleine opstellingen, opdrachten en met vragen over het thema van de deelnemers zelf vanuit het principe dat we de ander alleen kunnen dienen als we onszelf als instrument gebruiken.

Deze tweedaagse wordt vrijdag 11 en zaterdag 12 juni 2021 gegeven
Locatie: LOFT in Boksum
Programma van 10.00 - 17.00 uur, inloop vanaf 9.30 uur
Kosten: € 375,- (incl lunch en koffie/thee)
Aanmelden: jeltinezijlstra@gmail.com

Wat verlies en poëzie met elkaar te maken hebben

We hebben het in de afgelopen tijd ook weer gezien: Amanda Gorman bij de inauguratie van Biden en Amara van der Elst bij de dodenherdenking op de Dam: "Poetry as a radical form of undoing" noemt David Whyte het. Prachtig.

Met een dichtende vader ben ik min of meer opgegroeid met poëzie en soms dronken we er (dinsdagochtend half elf) een korenwijntje bij. Zijn dichtbundel heeft zelfs een poosje te koop gestaan bij van der Velde in Leeuwarden! #trotsdochterhart

Sinds mijn 45e heb ik mijn fairshare van verlies toebedeeld gekregen waarvan ik soms de neiging heb om het allemaal in een overzichtje te zetten, een tabel, om toch een gevoel van regie te houden.

• Te beginnen met het verlies van mijn werk. Waarschijnlijk samenhangend daarmee verlies van vanzelfsprekendheid doordat ik angstaanvallen kreeg. En deze twee dingen lagen ongetwijfeld in mijn overgangsschaal. 
• Mijn moeder, mijn zus en mijn vader zijn jaar op jaar overleden. In diezelfde periode zijn onze hond en vier katten overleden. 
• Mijn baarmoeder en mijn galblaas zijn verwijderd.
• Mijn jongste was 1,5 week het huis uit maar moest eind januari een spoedoperatie ondergaan aan het Caudasyndroom (kan je beter niet hebben) en moest thuis herstellen. Gelukkig is ze weer fit genoeg dat ze weer naar haar eigen appartement kan. 
• En nu zit ik in een soort lege nest-syndroom in het kwadraat. En komen er dingen van de andere kinderen ook, op tafel over dingen die ik in het verleden, met de opvoeding niet zo goed heb gedaan, of in ieder geval had ik die dingen beter kunnen doen. De kinderen ontdekken nu dat ik een soort keizer zonder kleren ben. En wat een angst geeft dát zeg, als je overlevingspatroon is dat je moet vechten voor je bestaansrecht. En ja, welke opvoeder komt dit niet tegen zou je denken, cliché.... Maar goed, cliché omdat het zo waar is natuurlijk. 

En ik ervaar, voel aan den lijve, dat er iets in mij stopt. Er is een 'radical simplification' in die zin dat ik me helder en duidelijk realiseer dat ik op een doodlopend spoor zit. Zoals veel vrouwen heb ik vanuit mijn jonge jeugd een patroon ontwikkeld dat ik móet zorgen, in eerste instantie voor mijn moeder en dat bouwde in tweede instantie uit naar de mensen die me lief zijn maar ook naar de willekeurige voorbijganger op de Nieuwstad, zeg maar. Vet vermoeiend eigenlijk ook. Superherkenbaar waarschijnlijk voor veel vrouwelijke lezeressen. En dat 'stoppen' voelt, voor mij, als een soort ultiem verlies, gek genoeg. 

Eigenlijk kom ik tot de ontdekking dat de afhankelijkheid die ik had als heel jong kind, de afhankelijkheid van mijn moeder, er nog steeds was. Waarbij die afhankelijkheid zich eigenlijk als een soort keerzijde van die zorgdrift richtte op de persoon waar ik voor aan het zorgen was.

Mijn kinderen hebben op hun eigen, wijze manier te kennen gegeven dat dit voor hen niet werkt. 'Invisible help' in de woorden van Whyte, you need invisible help, hulp waarvan je nog niet wist dat je die nodig had. En in feite kreeg ik die van mijn kinderen. 

Dat ik écht moet stoppen met zorgen voor. En dat ik verantwoordelijk was, ben en blijf voor mijn eigen leven. Mijn zin van het leven leek immers dat zorgen voor; en wat voor zin heeft mijn leven, mijn bestaan nu nog dan? 

De grote versimpeling, radical simplification, zit hem er nu in dat ik 'gewoon' (hahaha) alleen maar bij mezelf hoef te blijven om te weten wat goed is, van moment tot moment. 

Ik 'verlies' mijn overlevingspatroon zou je bijna kunnen zeggen. Wás het maar zo simpel natuurlijk. Want wat in 60 jaar is ontstaan laat zich niet zomaar even 'ontleren'. Maar ik weet wel dat ik met bewustzijn over dit geheel al een goeie stap maak. En ondertussen zit ik in een rouwproces van hier tot Tokyo. En elke keer weer ervaar ik hoe helend, helpend poëzie voor mij is.

Ik postte een prachtig gedicht van Mary Oliver wat hier zo mooi bij past, hieronder de laatste regels:

But little by little,
as you left their voices behind,
the stars began to burn
through the sheets of clouds,
and there was a new voice
which you slowly
recognized as your own,
that kept you company
as you strode deeper and deeper
into the world,
determined to do
the only thing you could do --
determined to save
the only life you could save.

Mary Oliver