dinsdag 16 juni 2026

Courageous Tribal Conversations

Komend najaar start ik voor het derde jaar op rij met een nieuwe serie Courageous Tribal Conversations. Een serie van vijf dagen verspreid door de winter in een huisje in Pean met de prachtige naam 'de Goudûle', de vogel van de wijsheid. We bewegen deze dagen mee met de seizoenen. En we gaan onder andere met elkaar in gesprek over thema's als hoe word ik een wijze vrouw, voorouder zijn, je 2e levenshelft en tussentijd. Maar we vertellen en delen vooral ons verhaal in al haar schakeringen en haar processen.

Vijf dagen in de winter.
Vijf is het getal van ether, van essentie. Winter is de tijd van verstilling, naar binnen keren, het afsterven van oude vormen. Ik wil een ruimte creëren waarin essentie en wijsheid mogen verschijnen. De plek heet Goudûle, goud verwijst naar iets kostbaars, iets zuivers, iets wat vuur heeft doorstaan.

Zeven vrouwen
Er zitten zeven vrouwen aan tafel. Zeven is het getal van de volgroeide mens, van de zeven chakra’s. Het vrouwelijke principe is dominant: voelen, delen, kwetsbaarheid, samen zijn; ruimte geven aan waarheid in al haar schakeringen.

Ontmoeting
Een courageous tribal conversation is een gesprek waar je moed voor nodig hebt, waar je met een open hart ingaat, op zoek naar verbinding. En in het veld van de groep, 'circle of care' noemt Esther Perel het, ontstaat heling.

David Whyte
De term courageous conversation heb ik ontleend aan David Whyte. In courageous zit het woord coeur verstopt, frans voor hart. Whyte: 'a couragous conversation is the one you don't want to have'. Waarop hij altijd begint te lachen. Waarmee hij maar aan wil geven dat het niet iets is wat makkelijk gaat. Je moet een eerste stap zetten om je te begeven op hobbelig terrein, een beweging door moeilijkheden heen. Om te ontdekken dat er steun te vinden is, steun die al die tijd al onder onze voeten heeft gelegen.

Olivier Winants
De term tribal heb ik aan Olivier Winants ontleend. Als je een gesprek voert in een groep, tribe, dan ontstaat er iets ‘in het midden’ je zou het resonantie kunnen noemen maar je kan het ook een zegen noemen. Er is een bepaalde trilling waardoor je voelt dat het klopt en dat je merkt dat er iets is bijgekomen. Ik heb dit in de vijftien jaar dat ik dit nu doe elke keer opnieuw ervaren.
Winants zegt hier het volgende over: "Tribe is een plek waar de volle waarheid er mag zijn, tribe is eerbetoon aan ons collectieve verlangen tot levenlust. Tribe is de plek waar de overleving via diep verbonden relaties tot rust kan komen. Tribe is de plek waar we rouwen, waar pijn naar boven mag komen en geinfuseerd wordt met liefde."En: "Door mensen dicht genoeg bij elkaar te brengen, en daarin de waarheid te stimuleren, hebben we de moed te vatten om elkaar voorbij de oppervlakte te ontmoeten. Enkel waar we onszelf vol laten zien en inbrengen, kan het leven in elk van ons zich in elkaar herkennen. Anders gezegd: wat niet in relatie wordt gebracht, heelt niet."


Eerste levenshelftcultuur
"Een eerste levenshelft-cultuur is een maatschappij die de nadruk legt op groei, prestatie, productiviteit en uiterlijk vertoon. Het waardeert eigenschappen die typisch zijn voor de jeugd en de opbouwfase van het leven, zoals het verwerven van bezit, carrière maken en het verleggen van fysieke grenzen." aldus Frits de Lange
Als je dan als ouder wordende vrouw leeft in een 1e levenshelftcultuur wat is er dan nog mogelijk; wat wil zich via jou manifesteren. Of wat verwacht het leven van jou. Jean Shinoda Bolen, psychiater en zelf over de tachtig vraagt zegt: I'm not done yet en voor haar toekomst stelt ze zich steeds opnieuw de volgende vragen:
will it be meaningful
will it be fun
is it driven by love

Voormoederschap
En hoe kan je een goede voormoeder zijn, wíl je überhaupt een goede voorouder zijn. Deze term heb ik ontleend aan Roman Krznaric met zijn boek 'de goede voorouder' waarin hij het heeft over lange termijndenken. Hij relativeert het egodenken, schetst zeven generaties voor jou en zeven generaties na jou met jouzelf er tussenin. Waar ben je je voorouders dankbaar voor en waar zal het nageslacht jou weer dankbaar voor zijn.


Wijsheid
En welke wijsheid heb jij in pacht. Iedereen heeft namelijk de wijsheid in pacht. De wijsheid is er en die kan je pachten, zeg maar. Net als een boer land pacht of een ondernemer een winkelpand. Het mooie is juist jóuw verhaal, jóuw waarheid en jouw kwetsbaarheid.
Pijn
In deze ontmoetingen word je uitgenodigd om ook je pijn te laten zien. Pijn omhoog laten komen geeft verbinding, met jezelf maar ook met anderen. Met de idee om de kracht van die pijn om te zetten naar een constructieve kracht. Belangrijk om hierbij te zeggen dat het niet gaat om therapie. Maar het laten zien van je pijn en je gedragen voelen in het veld van de andere vrouwen heeft op zichzelf een helende werking. Daar hoeft verder niemand iets voor te doen en daar mag je en kan je op vertrouwen. Winants zegt het zo: "In het zachtmoedig en openhartig bij elkaar komen als mensen, komt het zielsherstel altijd vanzelf op gang."
Alleen voor moeders?
Er was verwarring of de bijeenkomsten specifiek bedoeld zijn voor vrouwen met kinderen. Dat is zeker niet het geval. Het grappige is dat er in de eerste groep die de serie volgt meer vrouwen zijn zonder kinderen dan met. De verwarring ontstaat mogelijk doordat ik het over goed voorouderschap heb. Maar dat zie ik in de volle breedte. Als vrouw kan je dingen doen die een positief effect hebben op de wereld om je heen en daarmee ook op de wereld na jou; als ik in een enthousiaste bui ben noem ik dit: leven geven.

Laatstelijners
Het boek van Anneke Wittermans 'Ode aan de laatste van de vrouwenlijn' vind ik verhelderend. Van haar komt de term laatstelijners, vrouwen die geen kinderen hebben en vrouwen die zoons hebben. 
"De laatsten van de vrouwenlijn wacht een speciale invulling van het leven. Laatstelijners hebben een andere levensopdracht, een buitengewone missie. Zij worden geroepen om datgene, wat zich eeuwenlang in de vrouwenlijn heeft kunnen opbouwen te filteren, verfijnen, belichamen en te bevrijden. Hierin zijn laatstelijners toonbeelden, voorlopers, pioniers hoe in het leven te excelleren."

Wil je meer weten, neem contact op via email

Locatie: Pean-bûten Nes/Akkrum
Programma 10.00 - 17.00 uur, inloop vanaf 9.30 uur
Kosten: € 750,- (incl lunch en koffie/thee)
Deelnemers: 6
Aanmelden: jeltinezijlstra@gmail.com







donderdag 26 februari 2026

Hoe het graf van mijn ouders mij ontketent

Ik hou van chronologie en heb altijd weer de neiging om mijn verhaal ook volgens de tijdlijn te vertellen. Bij dezen!

Tien jaar geleden, 22 februari 2016, is mijn moeder Trienke Minzinga Zijlstra Veenstra overleden. Ik leerde in een rouwworkshop bij Phoenix dat de namen mogen klinken. Mijn moeder heette Trienke maar ze wilde op enig moment dat het niet meer ie zou zijn maar y Trynke. Toen stond ik daar verder niet bij stil. Nu zou ik willen weten wat haar bewoog.

Het was aan mijn vader om het graf te regelen. En op enig moment had hij in een wijkblaadje een foto van een knappe vrouw gezien die zich presenteerde als grafkunstenares. Mijn vader was ten gevolge van een herseninfarct enigszins ontremd waar het ging om vrouwelijk schoon en hij ging er helemaal voor. Wat deze vrouw zei en voorstelde vond hij prachtig. Wij als kinderen hebben dat gelaten met de idee dat het aan hem was uiteindelijk, ook omdat hij er zelf bij zou komen te liggen. Het resulteerde in een prachtige zerk met musjes, mijn moeders lieverlingsvogel, uitgesneden uit RVS erop. Maar in de bak voor de zerk kwamen grote brokken glas te liggen. Groot, blauw en scherp. Mijn oudste zus vond het van het begin af aan niks, zelf was ik er neutraal over. Mijn andere zus was niet meer betrokken omdat zij zelf te maken kreeg met een dodelijke ziekte. En mijn broer, die ook overleden is ondertussen, accepteerde het als mijn vaders keuze.

Nu tien jaar later ben ik geconfronteerd met veel verlies wat dus in zo'n gekke chronologische volgorde zich voordeed. Met als gevolg dat ik nooit écht toekwam aan de rouwarbeid omdat het volgende verlies aanstaande was. En de metafoor hoe ik hier mee om ben gegaan deed zich een aantal weken geleden voor. Ik had in een sessie bij een lichaamsgerichte therapeute een heftige ontlading die me flink ontregelde. Maar mijn tijd was op enig moment om en de volgende zat te wachten. Dus die mevrouw stuurde me vrij droog aan om mijn schoenen weer aan te doen en te vertrekken. Gelukkig was deze keer mijn zus mee, wat verder nooit gebeurd. Maar bij haar in de wachtkamer heb ik nog uitgebreid zitten huilen en kon ik wat tot rust komen. 

Als je dan om je heen kijkt dat alles wat er gebeurt, een reflectie van jezelf is (quote Sara Hermanides) dan is wat die therapeute deed een reflectie van mezelf. En dat klopt nl ook. Er gebeurt iets heftigs en hup de schoenen aan en weer door. 'Trochgean' leerde mijn vader mij, zoals hij dat als vijftienjarige oudste zoon leerde van een oom toen zijn vader, mijn grootvader was overleden. En dat is wat ik heel goed kan, doorgaan, kop ervoor zeggen de friezen dan. 

Mijn schildklier legde me begin dit jaar letterlijk plat doordat ik heftig reageerde op de medicijnen en omviel en een hersenschudding kreeg. En terwijl ik aan het opknappen was wilde ik ineens het graf van mijn ouders herinrichten, er kwam een acute haat op jegens die scherpe blauwe glasbrokken. Die moesten weg! Gelukkig wilde mijn zus me helpen. En zo hebben we die glasbrokken heerlijk weggegooid bij de Omrin, grofvuil, met veel lawaai. Ik voelde me echt tien kilo lichter toen we wegreden. 

 

En vervolgens modder in de bak voor de zerk en hier narcissen, primula veris, blauwe druifjes, margrieten, hedera en nog wat zaaigoed in geplant. Dat vindt mijn moeder echt zoveel mooier, ze heeft haar hele leven altijd 'oppekop' in de tuin gestaan met veel bloeiende bloemetjes en een echt prachtige engelse tuin tot gevolg. 


Het proces was ook wel weer boeiend. Ik had nl de begraafplaats gebeld dat we om tien uur zouden komen met de auto en dan deden zij het hek open. En 3x raden: hek dicht. Bellen, oh, u staat op morgen, moment ik zal even kijken of er iemand is. Heel toevallig was diegene net weer terug van een excursie en deed even later het hek open. Vervolgens wilden we zo dicht mogelijk bij het graf staan vanwege versleten schouders en zware stenen en we hebben letterlijk van alle kanten geprobeerd de auto het straatje in te manoeuvreren. Met hier en daar wat platgereden hedera en ingedeukte coniferen maar het kon écht niet. Dat zoeken en rondrijden, was schade hier en daar, vond ik wel beeldend. En terwijl we bezig waren vlogen er drie zwanen over, mijn ouders en mijn zus. Even later één gans die al gakkend de andere kant uitvloog, mijn broer. We hebben ook echt wel gelachen om al die gekke dingen.

Het past allemaal zo wonderlijk bij wat ik in mijn vorige blog schreef dat ik merk dat ik het schild (-klier) laat zakken. De bescherming die mannen dragen als ze ten strijde trekken.
En dat de stroom die er in mij was weer in beweging mag komen, vooralsnog met behulp van medicijnen maar prima. En dat het weghalen en weggooien van die ellendige stenen systemisch bekeken een soort van ontketenen is. Ik ben me aan het vrijmaken, aan het ontwapenen (mda Marlies Zijlstra)

Ga letterlijk doen wat het feminiene deel in mij liever heeft, simpele, prachtige voorjaarsplantjes planten. Volgens het feminiene principe: radicaal aanwezig, waakzaam, ontvankelijk en met precisie. Taal van Sara die er bij mij ingaat als een preek in een ouderling. En it sticks, ik hoef geen moeite te doen om deze woorden te onthouden. 

woensdag 25 februari 2026

Mijn schild zakt

Geïnspireerd door het boek 'Het rouwende lichaam' van Mary-Frances o'Conner ben ik een tijdlijn gaan maken van de afgelopen twintig jaar wat mijn ontwikkeling was, wat er aan verlies is geweest en wat er lichamelijk door te ploegen viel. En wat ik zie, met Kierkegaard's woorden dat het leven voorwaarts wordt geleefd en achterwaarts begrepen, is dat ik mezelf rond mijn vijfenveertigste behoorlijk kwijtgeraakt was. En dat er een bumpy road ahead lag om weer wat terug in de buurt te komen.

Het 'saaie' inzicht is nu dat ik mezelf te hard heb aangepakt bij die zoektocht en dat ik mezelf wel wat meer ruimte voor herstel had kunnen gunnen voor het bijkomen van die tocht over de bumpy road. Intrinsiek én extrensiek gemotiveerd was ik een doorgaander, actief naar buiten gericht, daadkrachtig, noem nog es wat woorden. Maar definitely had het masculiene deel in mij de overhand.

Mijn lijf greep in, al jaren was mijn schildklier traag maar december uiteindelijk té traag en dus in december aan de medicijnen. Deze hebben een aantal weken nodig om een spiegel op te bouwen en dan kickt het in zeg maar. Dat inkicken ging bij mij gepaard met een val tegen een muur waarbij ik een lichte hersenschudding opliep. Ik kan je zeggen dat dat een jofele combinatie is. Bij het instellen van die medicijnen gaat je hart zo nu en dan op hol, vliegt je bloeddruk op en neer, heb je hoofdpijn, ben je misselijk en is je balans voortdurend weg. Taraaa: klachten bij een hersenschudding heb je hoofdpijn, ben je misselijk en is je balans voortdurend weg. Het was een pittig proces zullen we maar zeggen. Ik las her en der dat januari een maand was om even stil te staan, nou, dat is gelukt.


Intuïtief kocht ik mimosa voor mezelf en zocht de spirituele betekenis van deze struik op: Mimosa leert je dat het oké is om je even in jezelf terug te trekken wanneer de wereld te veel is — een thema van herstel en zelfregulatie. Hoeveel seintjes heb je nodig van het universum voordat je het door hebt.

But hey, better let as net op zijn fries. Er komt meer evenwicht tussen de feminiene en de masculiene in mij. Met dank aan al die gidsen die een poosje met me zijn opgetrokken. Want ik las 'trauma is woordeloze herinnering die zoekt naar taal' en er zijn echt zoveel mensen geweest die mij taal hebben gegeven. Op valentijnsdag nog; de dag dromen duiden met Sara Hermanides in Pean. Ze trok het woord schildklier uit elkaar: schild en klier. En daar viel weer een kwartje: ik laat langzaam maar zeker het schild, het masculiene deel zakken en kom meer in mijn lijf en minder in het hoofd.  

Ook las ik ergens: de medicijnen halen een rem weg en de stroom die al bestond mag weer in beweging komen. En dat past weer zo mooi bij de omschakeling van het chinese jaar van de slang naar het jaar van het paard. Bij het afronden van het jaar van de slang mag je vervellen, het oude achter je laten. En in het jaar van het paard mag je die beweging die in je is, gaan volgen. 

Ondertussen moesten we onze hond Willem in laten slapen in verband met een gezwel in zijn hoofd. En de naam Willem staat voor de beschermer. Dus los van het verdriet wat ik hierom heb zegt me dit ook dat er écht een nieuwe fase aangebroken is. Een fase waarin ik dat schild, die bescherming minder nodig heb.


Je zou kunnen zeggen dat ik nu in een tussentijd zit. 
En dat ik meer wil vertoeven in het niet-weten. 
En ook hier gaf Sara mij taal over het feminiene principe:
 "Radicaal aanwezig, met precisie, waakzaam en ontvankelijk."