Jarig zonder ouders

Tijdens de afgelopen ontmoeting bij de koffie ging het oa over ouder worden, familie, eenzaamheid in relatie tot jarig zijn. En dat op één of andere manier je bij jarig zijn een soort kindverlangen hebt, heimwee naar het verwachtingsvolle gevoel wat je had als je bijna jarig was. Heimwee naar het bedolven worden door ouderliefde.
In mijn geval was er geen enkele twijfel aan die liefde, ik 'weet', op een niet-cognitief level, dat mijn ouders heel veel van mij hielden. Alain de Botton heeft het in één van zijn verhalen over 'snobs' versus 'moeders'. ('We are surrounded by..) Snobs zijn mensen die op basis van een klein deel van jou een mening vormen over jou als mens; moeders zijn mensen die niet zozeer geïnteresseerd zijn in wat je doet maar hoe het met je gaat. Mijn ouders wilden  weten hoe het met me ging en wilden liever dan iets anders dat het goed met me ging, ('gaat' als ze van bovenaf meekijken). En de laatste tien, vijftien jaar dat ze leefden was dit het duidelijkst en hadden we de harten open, durfden we het aan zeg maar.

11 juni ben ik jarig en er was verdriet. Mijn ouders kwamen niet, mijn zussen kwamen niet en mijn broer ook niet. De holding van vroeger was en is weg. En jarig zijn confronteert. En langzaam maar zeker ervaar ik dat confrontaties okay zijn, niet te vermijden ook. Courageous zijn, het hart (coeur) open, mijn kwetsbaarheid op het spel durven zetten, live to the point of tears; steeds weer een stapje op dat pad. Dankbaar dat ik durf, het hart open houd en na het vallen weer opsta, na het sluiten weer open. Mijn oordelende hersenen zo nu en dan het zwijgen opleggen en buigen, buigen voor wat was, het lot.

De positieve denkers onder ons willen me dan wijzen op alles wat er wel is en wat ik wel heb. En tuurlijk, goed bedoeld. En ik ben dankbaar voor alles wat er is: gelukkig getrouwd, drie prachtige kinderen met prachtige partners, veel mensen om me heen die het goed met me voor hebben, een mooi huis met een rijke tuin, huisdieren. Maar het is én én: verdriet én geluk. Mijn keus is 'to live to the point of tears' (Camus) met het hart open. Het dus te voelen, wat er is. Bovendien ben ik érg sceptisch sowieso over positief denken, postte hier in 2010 een blog incl filmpje over. 

En zo heeft iedereen zijn/haar eigen pad. Ook een ontdekking die ik pas de laatste jaren écht begin te bevatten. Mijn leven is nl doordrenkt geweest van het zorgen voor de ander. Op een bepaalde manier een vergissing. Deels omdat het een patroon was, voortgekomen uit mijn jeugd, ouders met groot verdriet en machteloosheid waar ik als kind voor wilde zorgen. Een vergissing omdat ik mezelf daarmee boven de ander stel, een uitgangspunt kies dat de ander needs fixing. En deels ook omdat ik zo lang heb 'gewacht' met bewustworden, En zo kan ik nog wel even doorgaan maar waar ik heel blij mee ben is dat ik ontdekt heb dat het werk van binnen te doen is, en de zo lang gezochte rust en vrede alleen binnen in mij te vinden is. En dat 'de ander' verantwoordelijk is voor zichzelf, een eigen pad heeft met eigen vreugde en verdriet. 

Langzamerhand kan ik mezelf met compassie bekijken, niet in de laatste plaats dankzij mannen als David Whyte, Joh. B. Schmidt, Jan Bommerez en Wibe Veenbaas. 

En toen kwam vanochtend, 12 juni, the day after, dit liedje voorbij, was er ontroering en een blij, licht gevoel. Een liedje van Herman van Veen, gezongen door Angela Groothuizen, het heet 'Melk en honing' maar de zin 'op de dag van jou ontstaan' deed het hem. Tekst staat hieronder

 Op de dag van jouw ontstaan

Had je moeder haar mooiste jurk aan
En je vader droeg een grijs suede jasje

Samen zijn ze op die zondag de stad toen ingegaan
Verbaasd dat 't zo zacht was voor de tijd van 't jaar.
Ze keken naar de mensen in het park en naar elkaar.
Verlegen schoof je moeder dichterbij
Waar zij geen naam voor kon bedenken
Dat werd jij

Want je vader was die dag de prins, je moeder een prinses
Aanbeden door een zonnekoning werd jij de beloning
Per ongeluk expres

Op de dag van jouw ontstaan
Waren alle bomen juist begonnnen
Zich op te maken voor een nieuwe lente
Die al weken in de lucht stond
En nu van start kon gaan

Je vader was geen prater maar hij praatte honderduit
Je moeder in de schaduw, genoot van zijn geluid
En een vreemd geluksgevoel nabij
Waar zij geen naam voor kon bedenken
Dat werd jij

Want je vader was die dag de prins, je moeder een prinses
In het land van melk & honing werd jij de bekroning
Per ongeluk expres

En ook al hebben ze dan later volgens jou
Elke fout gemaakt die mensen ook maar maken
Die eerste keer schreeuwden merels het luidkeels van de daken.
En was de hemel van het allesblauwste blauw

Op de dag van jouw ontstaan
Stonden ze als bij afspraak op
En in een pas verbouwde zolderkamer
Die het daglicht nog net verdragen kon
Heeft ze haar jurkje uitgedaan

De aandacht en de hartstocht waar het later aan ontbrak
Gaf hem toen vleugels en ze vlogen hoog boven het dak
Getekend door het leven allebei
Het beste wat ze konden geven
Dat werd jij 

Want je vader was die dag de prins, je moeder een prinses
Aanbeden op een bovenwoning werd jij de bekroning
Per ongeluk expres

Want je vader was die dag de prins, je moeder een prinses
In ons land van melk & honing werd jij de beloning 

Per ongeluk ex pres
Per ongeluk ex pres
Per ongeluk ex pres

Change the world by actual meeting it bij een kop koffie

What you love: ik hou van courageous conversations, om met David Whyte te spreken. Hieronder een kort filmpje waarin hij zelf uitlegt wat hij hiermee bedoeld. Courage betekent oorspronkelijk: zeggen wat je op je hart hebt; je kwetsbaarheid op het spel zetten. Kwetsbaarheid blogde ik eerder al over; en dat past weer zo bij de fase waar ik inzit: ik wil 'aanraakbaarder' worden. En ik kan pas aangeraakt worden als ik mezelf laat zien.
Als de ander dit ook aandurft, zichzelf laten zien, dan ontstaat er een moedig gesprek. En, zegt hij, there is no self that will survive a real conversation. En you change the world by actual meeting it.
Dat is me echt uit het hart gegrepen.
Wibe Veenbaas zegt het anders: de ontmoeting als leerlandschap, als werkplaats. Wat waren het weer inspirerende dagen, tijdens zijn tweedaagse. En de ontmoetingen die er tijdens zo'n workshop plaatsvinden waarbij mensen zich openen en laten zien geven mij hoop! Ik geniet daarvan, word daar blij van.

En: Being aware of awareness means the rise of stillness

What you do: momenten van ontmoeting organiseren waar mensen zich durven openen om werkelijk een gesprek te voeren. Een gesprek waardoor je een klein beetje verandert, ten goede, heelt zo je wilt. Michel de Montaigne heeft nog zo'n mooie uitspraak: 'de waardigheid van de vergankelijke ervaring' Van het samen drinken van een bakje koffie zou je kunnen zeggen dat dit een vergankelijke ervaring is, pretentieloos, maar hier schuilt wel degelijk waardigheid in.
1 november half tien bij Postplaza in Leeuwarden is weer het eerstvolgende moment.

Dan gaan we verhalen in het zand schrijven die met de branding weer wegspoelen. Soms heb ik het idee namelijk dat we wel eens wat vergeten onze levens te relativeren. Bescheidenheid en nederigheid scoort niet in onze maatschappij.
Mijn motto voor de komende jaren is ''Spreek alleen als je de stilte verbetert" ook van Rumi. In samenhang met de vraag: 'wat wil zich via mij manifesteren'. En ik snap heus wel dat dit een hele kluif is en dat dit bijna niet te doen is of je moet in het klooster gaan zitten ofzo. Maar toch.
Er is zóveel onrust om ons heen en iedereen meent overal iets van te moeten vinden en je mag vooral niet wegkijken volgens de moraalridders. Maar het universum wil ons dragen zegt Jan Bommerez alleen dat lukt niet als ik gesloten ben. En als ik oordeel dan sluit ik af. Daar ligt mijn 'werk' dus de komende tijd: minder in het oordeel, te beginnen met oordeel over mezelf. Vaak begint een zin of een gedachte die wil oordelen met: ik vind. En Wibe Veenbaas deed mij de tip aan de hand dat als ik die twee woordjes zeg dat ik dan mijn hoofd buig. En daardoor begrijp dat de wereld zóveel groter is dan ik kan beseffen.

Wat ik leerde uit het boek van Lisette Thooft 'In negen stappen naar innerlijke bloei' is dat jezelf vragen stellen veel beter werkt dan jezelf onder druk zetten middels positieve affirmaties. Bijvoorbeeld: 'Kan ik de komende tijd wat minder oordelen' in plaats van 'ik ga minder oordelen'.

Als je dus zin hebt in een ontmoeting bij een kop koffie en in gesprek wil over jouw motto en jouw zoektocht dan ben je  1 november van harte welkom bij Postplaza om half tien. Meld mij wel even dat je wilt komen want er is wel een maximum. jeltinezijlstra@gmail.com

Self-portrait by David Whyte

Self-Portrait
by David Whyte

It doesn't interest me if there is one God
or many gods.
I want to know if you belong or feel
abandoned.
If you know despair or can see it in others.
I want to know
if you are prepared to live in the world
with its harsh need
to change you. If you can look back
with firm eyes
saying this is where I stand. I want to know
if you know
how to melt into that fierce heat of living
falling toward
the center of your longing. I want to know
if you are willing
to live, day by day, with the consequence of love
and the bitter
unwanted passion of your sure defeat.

I have heard, in that fierce embrace, even
the gods speak of God.

Wat 'Smûk' , 'Before they pass away', David Whyte en koffie met elkaar te maken hebben.

Trynke Minzinga Zijlstra Veenstra

Natuurlijk hebben die twee boeken niks met elkaar te maken behalve dat ze op een gelijktijdig moment onder mijn aandacht worden gebracht en er in mijn hoofd een kruisverband wordt gelegd. Om orde te krijgen in mijn hoofd schrijf ik eigenlijk deze blog. En mocht je geïnteresseerd zijn in deze uitleg van dit volstrekt onlogische verband lees dan verder. Ik betwijfel zelfs mezelf in het schrijven van deze blog, wát in mij denkt dat het van belang is dat ik dit publiceer. Maar dus toch verdergeschreven als uitnodiging voor gesprek en ontmoeting.

Donderdagochtend 25 januari, half tien, organiseer ik een gesprek hierover waar je van harte welkom bent. Uiteraard met een heerlijk bakje koffie in een prettige sfeer. Mail me wel even zodat ik weet dat je komt.

Jaren heb ik 'complexiteit is mislukte eenvoud' van Edward de Bono boven mijn nieuwsbrief gezet. Een uitspraak die me uit het hart is gegrepen. We zijn er met zijn allen heel goed in geworden om de wereld complex te maken, we ontwikkelen ideeën, onderbouwen die met argumenten, gaan in discussie en degene met de slimste discussietechniek en grootste verbale capaciteiten, wint de discussie. Dit heeft er dus helemaal niks mee te maken of je nu gelijk hebt op inhoud. En zo moeten we dus middels cognitieve dissonantie, ook alweer zo'n woord, onze stappen die we maken in het leven weer te plek redeneren. Best complex vind ik. Het is ook daarom dat ik hierover blog omdat ik niet in een discussie terecht wil komen. Ik weet dat ik de waarheid niet in pacht heb en dat er überhaupt geen waarheid bestaat. Dus er bestaat ook geen gelijk, denk ik. Maar wel voer voor gesprek, dialoog en ontmoeting.

Wimke Tolsma, voormalig collega bij de woningstichting, schreef een boek 'Smûk'. Als antwoord op Hygge, Lykke en Ikigai. 'Iedereen zo trots en gelukkig als een fries' zegt ze. Ik moest destijds altijd lachen omdat ze bij de weerberichten van Limburg keek omdat ze daar blijer van werd. 

Smûk, Hygge, Lykke en Ikigai hebben op een abstract level, in mijn ogen het simpele level, een overeenkomst: de waardering voor de kleine dingen in en om je heen, zorg voor je omgeving en zorg voor gezelligheid, sfeer. Heel dichtbij en heel 'eenvoudig'.

Jimmy Nelson maakte bovenstaand boek, een vriendin had hem hierover horen/zien vertellen en was erg onder de indruk. En dit zette iets bij mij in gang omtrent de vraag: wat maakt nu dat hij/wij menen dat wij alle recht hebben om deze volken te 'bekijken'. Natuurlijk snap ik vanuit antropologisch perspectief dat het leerzaam is. En natuurlijk snap ik ook dat zo'n man een soort ontdekkingsreiziger is. En al schrijvend betwijfel ik zelfs het 'natuurlijke' eraan.

We leven in een wereld waarvan we met zijn allen heel goed weten dat het vol is en dat we heel verstandige dingen moeten doen om onze ecologische voetstap zo klein mogelijk te houden.

'Het nieuwe vliegen is niet vliegen' was bijvoorbeeld een uitspraak in een uitzending van Tegenlicht van de VPRO. 

Maar het paradoxale is dus dat Jimmy veel heeft moeten vliegen om zijn boek te maken met zo'n titel. Of dat we met zijn allen een cruise ondernemen om voor het laatst de poolkap te zien voordat die definitief gesmolten is, waardoor hij dus sneller smelt. Of dat we met zijn allen nog een keer door de jungle willen voordat die definitief gekapt is.

Covey heeft het over de cirkel van betrokkenheid en de cirkel van invloed. En ik heb invloed op mijn pad, een pad van versimpeling en dichtbijheid, een pad van zorg voor de mensen in mijn directe omgeving, mezelf, de spullen om me heen, incl afval en energieverbruik. En daarom vind ik Wimkes boek zo leuk: dichtbij, zorg, gezellig, hygge, ikigai. En natuurlijk vind ik Nelsons boek ook prachtig.

Maar wat ze dus in mijn hoofd met elkaar te maken hebben is de paradox waar ze voor staan, heel ver weg, waar je betrokken op kunt zijn en heel dichtbij, waar je invloed op kunt hebben. En op het moment dat je geen invloed hebt maar wel betrokkenheid ga je van alles 'vinden'. En vanuit het 'vinden' kom je weer op het oordelen, discussiesen bronnen van tegenstelling. En ik weet één ding zeker dat de wereld geen haar beter wordt van dit soort vinden.

Gelukkig bestaat de wereld uit paradoxen en levert dat ook heel boeiende inzichten zoals bijv Damiaan Denys het heeft over de angstparadox. Volgens Denys hebben we te maken met een angstparadox: Het is nog nooit zo goed gegaan met ons, we zijn nog nooit zo veilig en welvarend geweest. Toch leven we in een maatschappij gedreven door angst. We zijn niet bang omdat er aanslagen zijn, er zijn aanslagen omdat we bang zijn. Die angst vergroot het effect van een aanslag en dat snappen terroristen maar al te goed”.

Of de paradox van de tolerantie: 'onbeperkte tolerantie moet leiden tot het verdwijnen van tolerantie. Als we ongelimiteerd tolerant zijn, zelfs jegens hen die zelf intolerant zijn, als we niet bereid zijn een tolerante samenleving te verdedigen tegen de aanvallen van de intolerante medemens, dan zal de tolerante mens te gronde gaan, en met hem de tolerantie.'

Ik nodig je dus uit voor, in David Whyte zijn woorden, een moedig gesprek, a coureageous conversation. De kettle is on.

“Everything Is Waiting for You”
BY DAVID WHYTE (@WHYTEDW), SPECIAL CONTRIBUTOR
After Derek Mahon

 Your great mistake is to act the drama
 as if you were alone. As if life
 were a progressive and cunning crime
 with no witness to the tiny hidden
 transgressions. To feel abandoned is to deny
 the intimacy of your surroundings. Surely,
 even you, at times, have felt the grand array;
 the swelling presence, and the chorus, crowding
 out your solo voice. You must note
 the way the soap dish enables you,
 or the window latch grants you freedom.
 Alertness is the hidden discipline of familiarity.
 The stairs are your mentor of things
 to come, the doors have always been there
 to frighten you and invite you,
 and the tiny speaker in the phone
 is your dream-ladder to divinity.

Put down the weight of your aloneness and ease into the
 conversation. The kettle is singing
 even as it pours you a drink, the cooking pots
 have left their arrogant aloofness and
 seen the good in you at last. All the birds
 and creatures of the world are unutterably
 themselves. Everything is waiting for you.